เบาหวานระหว่างตั้งครรภ์....อีกหนึ่งปัญหาใหญ่....ที่คุณแม่ควรใส่ใจ

 
แพทย์หญิงจุฬารัตน์  สุต๋า  

หากพูดถึงโรคเบาหวานหลายๆ  คนคงมองเห็นภาพเป็นผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีรูปร่างท้วมใหญ่ แต่นั่นอาจไม่ใช่ทั้งหมดของภาวะเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์นะคะ  เพราะเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์ หรือ Gestational diabetic mellitus (GDM) นั้นอาจเกิดได้แม้กระทั่งสตรีตั้งครรภ์วัยกลางคน และไม่จำเป็นต้องรูปร่างอ้วน ท้วมแต่อย่างใดค่ะ

ภาวะเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์ คืออะไร ?

เบาหวานระหว่างตั้งครรภ์ คือภาวะเบาหวานที่เกิดขึ้นจากการตั้งครรภ์ เนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยา และฮอร์โมนของสตรีตั้งครรภ์ ทำให้ระบบการเผาผลาญน้ำตาลในร่างกายแย่ลง เกิดเป็นภาวะเบาหวานขึ้นมา ซึ่งอาจจะเป็นเพียงชั่วคราวช่วงตั้งครรภ์ หรืออาจจะกลายเป็นเบาหวานเรื้อรังไปจริงๆ ก็ได้ 

ใครบ้างที่เสี่ยงต่อภาวะเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์ ?

แน่นอนค่ะ ว่าไม่ใช่สตรีที่ตั้งครรภ์ทุกคนจะต้องประสบกับภาวะเช่นนี้ ส่วนมากแล้วกลุ่มสตรีที่มี  ความเสี่ยงต่อเบาหวานขณะตั้งครรภ์อย่างมาก  ได้แก่ ผู้ที่มีรูปร่างอ้วน โดยมีค่าดัชนีมวลกายมากกว่า 35 กก. / ซม 2 , หรือมีญาติสายตรงเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 หรือมีประวัติเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์มาก่อน หรือตรวจเจอภาวะน้ำตาลในเลือดสูง และบางรายตรวจเจอว่ามีน้ำตาลรั่วออกมาในปัสสาวะ

การวินิจฉัยภาวะเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์

สำหรับสตรีตั้งครรภ์ที่มีการฝากครรภ์ตามมาตรฐานจะได้รับการตรวจคัดกรองภาวะเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์ในช่วงอายุครรภ์ตั้งแต่ 24 ถึง 28 สัปดาห์ โดยวิธี 50g oral glucose challenge test หากพบว่ามีค่าผิดปกติ จะต้องทำการวินิจฉัยต่อด้วยการทำ 100g oral glucose tolerance test ยกเว้นกรณีเป็นสตรีตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงสูง ตามที่ได้กล่าวมาแล้ว จะถูกตรวจตั้งแต่ครั้งแรกที่มาฝากครรภ์ ทั้งนี้การตรวจอาจจะขึ้นอยู่กับแนวทางการดูแลของแต่ละโรงพยาบาลซึ่งในแต่ละโรงพยาบาลก็ต้องเลือกวิธีที่ดีและเหมาะสมให้กับคนไข้ค่ะ 

หากมีภาวะเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์จะส่งผลต่อร่างกายมารดาและทารกในครรภ์อย่างไร ?

ภาวะนี้ถือเป็นหนึ่งในการตั้งครรภ์ความเสี่ยงสูงเนื่องจากเสี่ยงต่อการเกิดครรภ์เป็นพิษสูงขึ้น หากควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่ดีทารกในครรภ์จะตัวโต ทำให้มีปัญหาตามมาคือ คลอดยาก, ทารกมีโอกาสบาดเจ็บระว่างคลอดสูง, อาจไม่สามารถคลอดทางช่องคลอดได้ ซึ่งนั่นเท่ากับเพิ่มความเสี่ยงในการผ่าตัดคลอด  น้ำคร่ำปริมาณมากกว่าปกติ, และหลังคลอดทารกอาจเสี่ยงต่อภาวะน้ำตาลต่ำได้ค่ะ 

การดูแลรักษาสตรีที่มีภาวะเบาหวานระหว่างตั้งครรภ์จะทำอย่างไรดี ?

โภชนาการเป็นหัวใจสำคัญในการควบคุมระดับน้ำตาล แต่ไม่แนะนำให้อดอาหารเพื่อควบคุมน้ำตาลนะคะ แต่ควรเลือกรับประทาน โดยลดปริมาณแป้งหรือคาร์โบไฮเดรตลง หากจะรับประทานควรเลือกเป็นแป้งที่ไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีต และเพิ่มอาหารจำพวกโปรตีน และผักผลไม้วิตามินสูงให้มากขึ้น แต่จะต้องระวังผลไม้บางชนิดที่มีแป้งและน้ำตาลสูง เช่น เงาะ ทุเรียน ลำไย  หมอควรแนะนำว่าควรบริโภคแต่น้อยๆ นะคะ นอกจากเรื่องอาหารแล้ว การออกกำลังการเบาๆ ก็จะช่วยทำให้ควบคุมระดับน้ำตาลได้ดีขึ้นด้วย ถ้าหากยังไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้ด้วยการปรับเปลี่ยนโภชนาการ หมอจะเริ่มให้ยาลดระดับน้ำตาลในเลือด ได้แก่ อินซูลินฉีดเข้าใต้ผิวหนัง หรือยาชนิดรับประทานควบคู่ไปกับการเจาะวัดค่าน้ำตาลในเลือด ก่อนและหลังทานอาหารอย่างเคร่งครัด ซึ่งเป็นวิธีการดูแลที่ดี ง่าย และสะดวกต่อการใช้ชีวิตประจำวันนะคะ 

--------------------------------------------

 

 
Copyright ? 2017 somdej.or.th  Rights Reserved.


joomla counter Queen Savang Vadhana Memorial Hospital