ทอนซิลอักเสบ 

   
แพทย์หญิงธิติมา  โชคทวีกาญจน์    

            ต่อมทอนซิลเป็นต่อมน้ำเหลือง  2  ต่อมที่อยู่ในช่องปากมีหน้าที่หลักคือ  การจับ  และทำลายเชื้อโรค  ที่จะเข้าสู่ร่างกายทางช่องเดินอาหาร
เป็นด่านแรก
  และหน้าที่รองของต่อมทอนซิลคือ  สร้างภูมิคุ้มกัน  ต่อมทอนซิลจะทำงานร่วมกับต่อมน้ำเหลืองอีก  2  ต่อม  คือ  ต่อมอดีนอยด์
ที่อยู่บริเวณคอ  และต่อมน้ำเหลืองที่โคนลิ้น

            สาเหตุของต่อมทอนซิลอักเสบนั้นเกิดจากการติดเชื้อ  ได้แก่  เชื้อไวรัส  และแบคทีเรีย  ถ้าหากเกิดจากเชื้อแบคทีเรียอาการจะรุนแรงกว่า  และอาการของต่อม-ทอนซิลอักเสบจำแนกได้ดังนี้  :-

            กลุ่มที่มีสาเหตุจากไวรัส  จะมีอาการเจ็บคอเล็กน้อยถึงปานกลาง  อาจมีอาการเป็นหวัด  น้ำมูกใส  ไอ  เสียงแหบ  มีไข้  ปวดศีรษะเล็กน้อย  หากตรวจดูที่คอจะพบผนังคอหอยแดงเพียงเล็กน้อย  และต่อมทอนซิลก็จะโตเล็กน้อย  หรือไม่ชัดเจน

            กลุ่มที่มีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย  ผู้ป่วยที่เป็นทอนซิลอักเสบชนิดเป็นหนองเกิดจากเชื้อแบคทีเรียจะมีอาการไข้ขึ้นสูงเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน  หนาวสั่น  ปวดเมื่อยตาม-ตัว  อ่อนเพลีย  เบื่ออาหาร  เจ็บคอมาก  จนกลืนน้ำลาย  หรืออาหารลำบาก  อาจจะมีอาการปวดร้าวขึ้นไปที่หู  มักจะไมมีอาการน้ำมูกไหล  ไอ  แบบการติดเชื้อจากไวรัส  จากการตรวจร่างกายจะพบผนังคอหอย  และเพดานอ่อนมีลักษณะแดงจัดและบวม 

ต่อมทอนซิลบวมโตสีแดงจัด  และมีจุดหนองสีขาวๆ  เหลืองๆ  ติดอยู่บนต่อมทอนซิล  นอกจากนี้ยังอาจตรวจพบต่อมน้ำเหลืองที่ใต้ขากรรไกร
บวมโต  และเจ็บมาก
 

                สำหรับผู้ป่วยที่เป็นทอนซิลอักเสบชนิดเป็นหนอง  อาจจะมีภาระแทรกซ้อน  ดังนี้

                1.เชื้ออาจลุกลามไปยังบริเวณใกล้เคียงทำให้หูชั้นกลางอักเสบ  จมูกอักเสบ  ไซนัสอักเสบ  และเป็นฝีที่ทอนซิล

                2.เชื้อเบต้า  สเตรปโตค็อกคัส  กลุ่มเอ  อาจทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนที่รุนแรง  คือ  โรคหัวใจรูมาติก  และโรคไตอักเสบ  โดยทั่วไปจะพบภาย
หลังคออักเสบ  หรือต่อมทอลซิลอักเสบแล้ว  แต่ไม่ได้รับการรักษาภายในระยะเวลาเหมาะสม  คือ  1 
– 4 สัปดาห์  หากปล่อยทิ้งไว้จะทำให้หัวใจอักเสบเรื้อรัง  และในที่สุดหัวใจก็จะตีบและรั่ว  หรือที่เรียกว่า  “โรคหัวใจรูมาติก”  ซึ่งมีโอกาสเกิดขึ้นประมาณร้อยละ  0.3 – 3%  ของผู้ที่ไม่ได้รับการรักษาด้วยยา-ปฏิชีวนะอย่างถูกต้อง  และการป้องกันภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงดังกล่าวจะสามารถทำได้ง่ายๆ  ด้วยการกินยาปฏิชีวนะให้ครบ วัน  ติดต่อกัน 
               การรักษาทอนซิลอักเสบจะมีการรักษาเบื้องต้น  คือ  พักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำมากๆ  รับประทานยาแก้ปวดอ่อนๆ  จะให้ยาปฏิชีวนะ
ก็ต่อเมื่อคิดว่าเกิดการอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย  โดยจะให้ยาปฏิชีวนะนาน  7 
– 10  วัน  เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน  หรือผู้ป่วยทานอาหารไม่ได้ก็ต้องให้น้ำเกลือ

 

--------------------------

Copyright ? 2020 Queen Savang Vadhana Memorial Hospital  Rights Reserved.


joomla counter Queen Savang Vadhana Memorial Hospital